Roosendaal spoort naar het verlangen
Door Rens Elst
Maandag 5 juli 2004 - ROOSENDAAL – Misschien niet zo groots als met de ingebruikneming 150 jaar geleden, maar Roosendaal heeft ‘het spoor’ zaterdag en zondag meer dan uitgebreid gevierd. Het was een feest van verlangen naar nostalgie én naar een stad zonder spooroverlast.
Velen maken van de gelegenheid gebruik zich even terug in de tijd te wanen door een ritje met een oude trein. Foto Peter van TrijenDe feestelijkheden werden zaterdagmiddag officieel in de stationsrestauratie geopend door gedeputeerde Wim Luijendijk. Hij verving minister van Verkeer en Waterstaat Karla Peijs die had afgezegd vanwege haar drukke werkzaamheden met het Nederlandse voorzitterschap van de Europese Unie. En, volgens wethouder Steven Adriaansen: „’s Avonds een barbecue.“ Roosendaal moest het afleggen tegen de EU en een shaslik.
Het kwam Peijs op een flinke veeg uit de pan te staan van de Roosendaalse burgemeester Michel Marijnen.
„Zo blij als we waren met de toezegging dat ze zou komen, zo teleurgesteld waren we door haar afzegging. Kennelijk heeft ze niet door dat juist Roosendaal 150 jaar geleden de poort naar Europa opende.“
Met op de achtergrond mededelingen over vertrektijden van internationale treinen, sprak Marijnen in zijn openingstoespraak over de ontwikkeling van Roosendaal als spoorstad. „Roosendaal dankt zijn identiteit aan het spoor. Er zitten opmerkelijke tegenstrijdigheden tussen het verleden en heden. Toen het spoor werd aangelegd, stond de Belgische initiatiefnemer Gihoul erop dat de lijn langs Roosendaal zou lopen en niet langs Breda. Nederland wilde juist wel een spoorlijn via Breda. Dat had er uiteraard mee te maken dat hij ook eigenaar was van landgoed Het Hemelrijk bij Essen, zodat hij op zijn landgoed een station kon bouwen. Hoe anders was het met de aanleg van de hsl, toen België protesteerde, omdat die lijn door de landgoederen zou gaan.“

Engeland
Slechts foto’s herinneren nog aan die tijd. „Het spoor bracht Roosendaal economische groei; de douane, hotels en internationaal verkeer, ook naar Vlissingen voor de boot naar Engeland. Het was de uitvalsbasis voor de Tour de France-renners. In 1921 maakte de Japanse kroonprins Hirohito in Roosendaal een tussenstop. Hij schudde zeventien minuten lang handjes op het station. En menig reiziger dronk hier zijn laatste kop echte Hollandse koffie.“
Marijnen schetste ook de huidige ontwikkelingen en de overlast die het spoor de laatste jaren met zich meebrengt. De liefde voor kilometers rails in de stad is grotendeels over. Het spoor is tegenwoordig het ultieme bewijs van de wet van de remmende voorsprong. Waar Roosendaal eens vooruit liep, staat het nu stil. „Een modern spoor zou louter nieuwe kansen moeten bieden, maar het Rijk laat die kansen liggen“, zei Marijnen.
„We lopen nu beduidend achter op andere plaatsen. Het is bizar hoe lang we moeten smeken om een roltrap. Smeken om een zo voor de hand liggende voorziening. Echt bizar. En het emplacement is volop in discussie. Dat dreigt nu de rem op de ontwikkeling van de stad te worden. Alles bij elkaar overheerst echter het gevoel dat we er veel aan te danken hebben aan het spoor.“
Daarna overhandigde hij gedeputeerde Luijendijk het boek ‘Roosendaal, een spoorwegknooppunt als ’s lands voorportaal in het zuiden, 1854-1996’. De sociaal-cultureel gedeputeerde van Brabant onthield zich van bespiegelingen over de toekomst van het spoor in Roosendaal. Hij benadrukte alleen dat Brabant achter Roosendaal staat in de strijd om het spoorwegemplacement uit de stad te krijgen.

---

Maak een museum in die loods’
Door Rens Elst
Maandag 5 juli 2004 - ROOSENDAAL – Het liefst zou hij de Mat 1964 in zijn tuin hebben staan. Onzin natuurlijk, maar Hanno van der Heijden is helemaal idolaat van het groene treinstel. Zo erg zelfs dat hij het overal achterna reist. Dit weekeinde bezocht op het emplacement hij samen met zo’n 12.000 bezoekers de materieelshow van Roosendaal Spoort!
Het spoorwegemplacement in Roosendaal deed dienst als openluchtmuseum. Foto Peter van Trijen„En als de Mat 1964 volgende week in Haarlem staat, ga ik naar Haarlem. Mat staat voor materieel en 1964 is het oorspronkelijke bouwjaar. De trein wordt nog steeds gebruikt als wegleertrein, zeg maar leswagen“, zegt Van der Heijden.
Hij komt uit Leiden, is hovenier en treinspotter. Soms is ie dat ook tegelijkertijd. „Ik werk af en toe in Gouda, vlakbij het spoor. Als er dan een trein voorbij komt, fotografeer ik die.“ Hij noemt zichzelf treinfanaat. Op het emplacement voor de vervallen locloods waar dit weekeinde tientallen bijzondere locs en treinstellen stonden opgesteld, zette Van der Heijden zaterdag eerst de ‘buitenkanten’ op de foto.
Zondag waren de interieurs aan de beurt. De foto’s zet hij op zijn website. „Ik heb hier ook de SL2002 met de PW02 gezien. Die combinatie van locs is uniek. Het is de vorm, maar ook de kracht. Dat trekt me aan.“
Het is Richard Versteeg uit Rozenburg ook om de vorm te doen. Hij bouwt Nederlandse treinstellen zo nauwkeurig mogelijk na. „In HO, schaal 1 op 87. Ik kwam hier checken of er gloeilampen of tl-verlichting in zit. Tl dus, en rode bekleding“, zegt hij in ‘De Hondenkop’, terwijl buiten de regen met bakken uit de hemel komt. De echte treinspotter is dat wel gewend. In de stromende regen uren wachten op die ene trein die in de verte passeert. Op de materieelshow konden de treinen aangeraakt worden. Voor José Straver uit Roosendaal gaat dat iets te ver. Ze woont vijf straten verderop en kwam vroeger al vaak bij het rangeerterrein met haar zoon om naar de treinen te kijken, waarmee opa werkte. Wim van Broek, eveneens uit Roosendaal, is toe aan nieuwe batterijen in zijn fototoestel. Hij heeft al heel wat foto’s gemaakt, maar een echte ‘spoorofiel’ vindt deze vutter zichzelf niet.
„Het is een prachtig evenement voor Roosendaal hier bij de locloods. Zonde dat die zo vervallen is. Daar zouden ze een museum van moeten maken met oud treinmaterieel. Dat zou toch mooi zijn.“
Organisator Luc Zwegers spreekt van een ‘geslaagde show’ maar aan een tweede keer moet hij niet denken.
„Wat een werk, al die vergunningen. Het was een gigantisch gedoe om hier zoveel materieel bij elkaar te krijgen. Er zijn inmiddels zoveel bedrijven, waarmee je te maken hebt. Dat is niet leuk meer. Ik weet van collega-machinisten met dezelfde plannen dat ze afhaken vanwege alle reglementen. Dit te evenaren, wordt heel erg moeilijk.“

---

Spoorloos
Door Rens Elst
Maandag 5 juli 2004 - ROOSENDAAL – Dat de dienstregeling van de NS af en toe niet helemaal volgens het spoorboekje verloopt, weten treinreizigers al te goed. Sinds het spoorfeest in Roosendaal geldt dat ook voor de modelbouwers. Enthousiaste bouwers die hun eigen spoorwereld minutieus tot op de millimeter nauwkeurig op zolder of eettafel nabouwen, konden dit weekeinde bij het comité Roosendaal Spoort! een speciale Märklintrein kopen. Een hebbeding voor modelbouwers met daarop de tekst Roosendaal Spoort! en het logo van een bekende lokale bouwmaatschappij.
De treintjes gingen grif van de hand, maar de kopers konden ’s avonds nog niet met hun aanwinst spelen. De modellen bleken spoorloos te zijn. Kopers konden wel intekenen en krijgen hun trein later thuisgestuurd.
Waar de wagonnetjes tussen de fabriek in Duitsland en Roosendaal het spoor zijn bijster geraakt, kon een medewerkster van het comité niet vertellen. Waarschijnlijk was er ergens sprake van een seinstoring.